Mijn oma Riet was levenslustig, had humor, en was in haar hoofd een stuk jonger dan haar lichaam daadwerkelijk was. Ze hield van stijldansen en als het aan haar lag, had ze dat nog heel vaak gedaan. Mijn oma had al eerder in haar leven spannende operaties gehad, maar haar wilskracht en nonchalance wist het altijd te winnen van haar lichamelijke uitdagingen. Maar naarmate ze ouder werd, werden die uitdagingen ook groter. Ze had hulp nodig die in het begin van tijdelijke duur leek, maar uiteindelijk toch permanent bleek.
Naast de lichamelijk uitdagingen van mijn oma, had ze twee eigenschappen die vooral voor de familie een uitdaging waren: ongeduld en onhandigheid. Een spannende combinatie. Dat, plus de gewoonte om alle lichamelijke kwaaltjes weg te wuiven of te nuanceren (zoals velen van haar generatie) gaven uiteraard de nodige zorgen.
Gedeelde zorg: een enorme luxe, maar ook een dagelijkse uitdaging
Als familie hadden we de enorme luxe dat we de zorgtaken voor mijn oma over flink wat mensen konden verdelen. We hadden de gebundelde krachten van kinderen, kleinkinderen en een lieve buurman. We hielpen oma met de dagelijkse dingen zoals schoonmaken, boodschappen doen en haar medicijnen sorteren. De zorg over zoveel mensen kunnen verdelen is een privilege, maar in de praktijk brengt het zijn eigen uitdagingen met zich mee: communicatie en overzicht.
Alle kinderen en kleinkinderen moesten namelijk overdag gewoon naar hun werk en natuurlijk hun eigen leven draaiende houden. Zeker als je niet weet hoelang de zorg precies nodig is, blijft het ‘extra’ en is het lastig om een nieuwe modus te vinden. Het was een wekelijkse puzzel om te zien wie wanneer langs kon gaan en of oma dan voldoende ondersteuning en – niet te vergeten – gezelschap had.
Iedereen ziet een stukje, niemand het geheel
Uiteraard werd er voor deze communicatie een WhatsApp-groep aangemaakt. Maar zo’n groep met een hoop betrokken en bezorgde mensen delen, is al heel snel chaotisch. Dagelijks kwamen de berichten voorbij: Heeft iemand al iets van oma gehoord? Weet iemand hoe het gaat? Wie ging er ook alweer langs? Wat is er vandaag in huis gedaan? We deden allemaal ons uiterste best om bij te blijven en iedereen op de hoogte te houden, maar ondanks de beste intenties was het rommelig en misten we grip.
Oma kon het zelf ook allemaal niet meer volgen, ondanks dat er mentaal geen achteruitgang bij haar was. We hadden daardoor geen van allen het gevoel dat we het hele verhaal konden vertellen. We konden niet constant bij haar zijn, er werden dingen vergeten en iedereen wist vooral wat ze zelf gezien hadden. Het was daardoor lastig peilen of er veranderingen in haar gezondheid waren – positief of negatief.
Dat maakte gesprekken met dokters ook lastig. Op dinsdag had ze een slechte dag, maar op donderdag leek ze bijna weer de oude. Hoe ging het dan gemiddeld? Waar konden we – in ieder geval op de korte termijn – vanuit gaan? Er was niet één compleet verhaal. Eén overzicht waarmee we conclusies konden trekken of op konden anticiperen.
Een onverwachte achteruitgang
Na een aantal weken bleek dat oma intensievere hulp nodig had dan wij – zelfs met zoveel mensen – haar konden bieden. Op het moment dat wij stappen aan het maken waren om een passende woonvorm voor haar te vinden, werd ze opgenomen in het ziekenhuis. Op basis van de informatie die wij hadden, verwachtten we nog gewoon herstel. Helaas bleef oma achteruitgaan en bleven wij het gevoel hebben dat we achtergrondinformatie misten. Ze werd uiteindelijk opgenomen in palliatieve zorg.
Oma heeft een mooi, lang leven gehad en heeft bij veel mensen veel mooie herinneringen mogen achterlaten.
Leefpatroonmonitoring: de oplossing die we misten
Tweeënhalf jaar later was ik op zoek naar een nieuwe baan en kwam ik via een vacature Sensara tegen. Dat was eerlijk gezegd even slikken. In de leefpatroonmonitoring van Sensara zag ik precies wat ik had gemist voor mijn oma:
- Inzicht wanneer we er niet waren: is oma uit bed, is er iemand langs geweest, doet ze lekker haar ding?
- Geruststelling: is oma niet gevallen, heeft ze gegeten, gaat alles zoals het hoort?
- Rode draad: hoe gaat het gemiddeld, zijn er veranderingen, moeten we naar de dokter?
Het gevoel van onvoldoende grip in die laatste maanden van oma’s leven is altijd een beetje blijven hangen. Blijkbaar had dit afgevangen kunnen worden met een set van sensoren en een app die ons allemaal op de hoogte kon houden. Toen ik mijn familie hierover vertelde hoorde ik steeds dezelfde reactie: dit hadden wij moeten hebben. Erachter komen dat deze oplossing bestaat, was eerst confronterend, maar daarna onwijs motiverend. Meer mensen moesten dit weten, en het liefst gisteren.
Minder zorgen, meer tijd voor elkaar
Na die confrontatie, ging er meteen een vuurtje bij mij aan. Ik was dan ook heel erg blij toen ik bij Sensara werd aangenomen. Ik begrijp volledig de waarde die leefpatroonmonitoring heeft voor families én voor ouderen, die zich ook geen last voor familie hoeven te voelen en zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen huis kunnen leven.
Ik vind het geweldig dat ik er nu aan mag bijdragen dat Sensara bij andere oma’s, opa’s, vaders, moeders en andere naasten wél op tijd in huis is. De rust, grip en tijd die dit teruggeeft aan families is onbetaalbaar. Het zorgt er namelijk voor dat je minder bezig hoeft te zijn met regelen en zorgen, en meer bezig kunt zijn met het genieten van de mooie momenten samen. Want die moet je met beide handen vastpakken zolang ze er mogen zijn.